stat4u

Jak rozwija się Twoje dziecko”

dr Dorota Kornas-Biela

Powstaje nowe życie

Tak, to prawda, pod Twoim sercem rozwija się dziecko. Zaczęło życie i już w chwili poczęcia, a więc połączenia się dwóch Waszych rodzicielskich komórek został mu przekazany cały program rozwoju. Określone zostały jego cechy: pleć, kolor oczu i włosów, wygląd zewnętrzny, zdolności, temperament, podatność na różne choroby. Nigdy w historii ludzkości nie powtórzy się taka istota, jak Wasze wzrastające z dnia na dzień dziecko. Jest jedyne i unikalne, a jego rozwój jest ogromnie dynamiczny.

Pierwsza komórka organizmu Twojego dziecka ważyła w chwili poczęcia około jedna tysięczną grama, a jej wielkość była mniejsza niż grubość kartki papieru. Ta mikroskopijna komórka w ciągu 266 dni rozwinie się do pulchnego noworodka. Zanim weźmiecie go w ramiona, jego masa ciała powiększy się ponad 10 milionów razy, a sieć połączeń utworzona między komórkami w mózgu będzie większa niż sieć wszystkich połączeń telefonicznych na świecie! To, co dokonuje się w Twoim wnętrzu w okresie ciąży, to prawdziwy cud rozwoju. Przypatrz się mu bliżej. 

1 miesiąc

Z pierwszej zapłodnionej komórki nowego organizmu rozwija się kilka milionów następnych komórek. Powstają zawiązki poszczególnych układów i narządów wewnętrznych oraz kończyn. Od 21 dnia pulsuje tworzące się serce, od 28 dnia widać soczewkę oka. Kształtują się zaczątki 33 kręgów i 40 par mięśni położonych wzdłuż osi ciała. Krew krąży rytmicznie w zamkniętym systemie naczyń krwionośnych. W czasie, kiedy miesiączka opóźnia się Tobie o kilkanaście dni, Wasze dziecko jest już wielkości ziarnka groch, ma głowę oraz tułów zwinięty w łuk. 

Na filmie możesz zobaczyć jak wygląda  dziecko w tym okresie.

Play Movie

2 miesiąc

Jest to okres bardzo szybkiego rozwoju dziecka. Co minutę przybywa mu kilka tysięcy nowych komórek nerwowych. W 41 dniu pojawiają się pierwsze odruchy nerwowe oraz ruchy kształtujących się kończyn (na 10-12 tygodni wcześniej niż je odczujesz), a w 43 dniu pierwsze oznaki fal mózgowych. Wtedy też okolica warg staje się wrażliwa na dotyk i jej podrażnienie wywołuje ruch ciała.

Pod koniec tego miesiąca dziecko osiąga wzrost 3 cm (40 tysięcy razy więcej niż przy poczęciu) i 1 g wagi (50 razy więcej niż na początku miesiąca). Swoim wyglądem przypomina miniaturowego człowieka o określonej płci. Wszystkie podstawowe narządy są już ukształtowane i spełniają swoją funkcję: serce bije rytmicznie, żołądek wydziela soki, nerki wychwytują kwas moczowy z krwi.

Jeśli stosowałaś jakąś metodę naturalnego planowania rodziny, np. metodę termiczną lub Billingsa (obserwacji śluzu), to w czasie współżycia seksualnego wiedziałaś o swojej płodności i dość szybko rozpoznałaś, że jesteś w ciąży. W przeciwnym razie dopiero teraz domyślasz się poczęcia dziecka, gdyż pojawiły się tzw. pierwsze objawy ciąży. Są one odpowiedzią organizmu, na pojawienie się w nim dziecka. Twoje ciało użyczyło mu gościny i przystosowuje się do jego potrzeb. Odczytując te objawy ciąży jako sygnały, którymi Wasza kruszyna kontaktuje się z Tobą, by powiedzieć Ci “jestem”, możecie odpowiedzieć jej radosnym powitaniem. Potrzebuje bowiem do swojego prawidłowego rozwoju Waszej akceptacji, zapewnienia bezpieczeństwa i miłości. Możesz juz pieścić ją swoimi dobrymi myślami, fantazjować na jej temat, snuć marzenia o wspólnym życiu. Otaczaj sie ludźmi, którzy słuchają Twoich niepokojów, służą Ci radą i pomocą oraz podnoszą Twoje samopoczucie i wiarę w siebie oraz budzą przywiązanie do dziecka. Ze względu na tak intensywny rozwój jest ono szczególnie wrażliwe na szkodliwie działające czynniki, dlatego dbaj o siebie.

Na filmie możesz zobaczyć jak wygląda  dziecko w tym okresie.

Play Movie

3 miesiąc

Wasze maleństwo rozpoczyna płodowy okres życia. Tempo rozwoju jest nadal oszałamiające. W ciągu miesiąca jego wzrost potroi się (do 9 cm), a waga wzrośnie kilkadziesiąt razy (do 28 g). Co sekundę przybywa mu kilka tysięcy nowych komórek nerwowych. Powstają połączenia między nimi a mięśniami. Stopniowo prawie całe ciało staje się wrażliwe na dotyk. Dziecko zaczyna ćwiczyć mięśnie potrzebne po urodzeniu do oddychania, pobierania pokarmu i wydawania głosu, nabierając i wypierając z płuc wody płodowe (zwane też często płynem owodniowym). Zdarza się, że połyka niewielkie ilości tych wód. Podciąga górną wargę, co jest wstępnym ćwiczeniem ssania.

Dziecko w macicy jest ciągle w ruchu, “tańczy”, unosi się i opada, podskakuje, przeciąga się, kołysze biodrami, zgina kończyny, robi miny mięśniami twarzy, porusza gałkami ocznymi, zaciska pięść. Jego skóra pokrywa się meszkiem, pojawiają się zawiązki paznokci i zębów mlecznych. Szpik kostny zaczyna produkować krwinki, woreczek żółciowy – żółć, trzustka – insulinę, przysadka – hormon wzrostu, a nerki – sterylny mocz. Życie dziecka zależy jednak od łożyska, swoistego laboratorium, które spełnia rolę układu oddechowego, pokarmowego, hormonalnego.

Na filmie możesz zobaczyć jak wygląda  dziecko w tym okresie.

Play Movie

4 miesiąc

Jest to nadal okres dużych zmian w zakresie długości (do 15 cm od czubka głowy do kości ogonowej) i ciężaru ciała dziecka (do 20 dkg). Narządy wewnętrzne doskonalą swoje funkcje. Serce pompuje dziennie 30 litrów krwi w tempie dwa razy szybszym od Twojego. Organizm syntezuje białka i wydziela hormony. Jeśli Twoje dziecko jest dziewczynką, w jej jajnikach zostają teraz utworzone wszystkie komórki jajowe, niektóre z nich kiedyś dojrzeją, dając Ci szansę posiadania wnuków.

W mózgu tworzą się bruzdy i zwoje, przez co powiększa się jego powierzchnia oraz wzrasta dynamicznie sieć połączeń między komórkami nerwowymi w całym ciele. Dziecko jest bardzo aktywne, wykonuje około 20 tysięcy różnych ruchów w ciągu dnia. Stają się one płynne i pełne wdzięku. Twój potomek reaguje już na smak i zapach wód płodowych,. Jest wrażliwy na dotyk i zmianę ciśnienia w przestrzeni, w której jest zanurzony, a to oznacza że np. kopie i skręca się wskutek ucisku na brzuch. Wody płodowe dostarczają mu substancji odżywczych, łagodzą wstrząsy i zgodnie z prawem Archimedesa, zmniejszają ciężar jego ciała, co pozwala mu swobodnie baraszkować.

Zachowanie dziecka i rytm jego fal mózgowych zmienia się pod wpływem środków pobudzających lub uspokajających, dlatego powinnaś wystrzegać się przyjmowania takich środków. Dbaj o swój pogodny nastrój i wzmocnienie więzi małżeńskiej. Rozmawiajcie z dzieckiem, dzielcie się z nim radościami i troskami, mówcie mu, jak bardzo go kochacie. Pozwól też jego Tacie przytulić się do niego i pieścić go. Obejmujecie go ramionami. 

Na filmie możesz zobaczyć jak wygląda  dziecko w tym okresie.

Play Movie

5 miesiąc

Wasz maluch osiąga już w tym miesiącu 25 cm wzrostu i 40 dkg wagi. Rosną mu włosy, brwi, rzęsy oraz paznokcie. Tonu bicia jego serca można wysłuchać już uchem, co sprawia Tatusiowi lub czekającemu na niego rodzeństwu dużą uciechę. Możesz też odczuć jego pierwsze ruchy: delikatne muśnięcia, jakby skrzydłem motyla lub “puszczenie bąbelków”. Czasem śpi głęboko głęboko lub drzemie, czasem czuwa spokojnie lub jest bardzo ruchliwe, np. przeciąga się, obraca, kopie, ma czkawkę. Jego ruchliwość zależy od odziedziczonego temperamentu oraz Twojego trybu życia, np. zwykle rozpoczyna harce, gdy Ty odpoczywasz, a ogranicza ruchy, gdy jesteś aktywna. Dla jego rozwoju ruchowego ważny jest więc Twój wypoczynek.

Dziecko ćwiczy w tym okresie ruchy ssące warg. Reaguje na smak wód płodowych, połykając ich więcej, gdy stają się słodsze, a zaprzestając picia, gdy stają się gorzkie, kwaśne lub słone. Wrażliwość dotykowa pozwala mu odczuć świat wewnątrzmaciczny “na własnej skórze”. Dotyka siebie, pępowiny, łożyska, ścian macicy, a gdy jest w towarzystwie bliźniaka, dotykają się wzajemnie (zwłaszcza, gdy są jednojajowi i nie dzieli ich błonka). Na silny dźwięk lub wibrację (np. pralki, odkurzacza), jak też na nagłe i silne oświetlenie Twojego brzucha lub jego oziębienie (np. prysznicem lub przez wypicie zimnego napoju) – reaguje podobnie: zwiększa ruchliwość, niespokojnie kopie, jego akcja serca przyspiesza się, rytm ruchów “oddechowych” (tzn. Nabieranie wód płodowych) oraz ruchów oczu ulega zaburzeniu. Silne bodźce zmieniające warunki wywołują dyskomfort, któremu stara się aktywnie przeciwstawić. Możecie uspokajać dziecko przemawiając do niego czule, posyłając mu serdeczne myśli, słuchając muzyki, śpiewając coś miłego, czytając to, co wprawia Was w dobry nastój. Możecie też stymulować jego rozwój przez czułe gesty (np. poklepywanie po brzuchu, podnoszenie do serca), a Ty możesz kolebać go w kołysce swego ciała, np. spokojnie i rytmicznie tańcząc.

Na filmie możesz zobaczyć jak wygląda  dziecko w tym okresie.

Play Movie

6 miesiąc

Proporcje ciała dziecka stają się podobne do tych, jakie będą przy urodzeniu. Osiąga ono 25 – 30 cm wzrostu i waży 50 -70 dkg. Skora jest obficie pokryta mazią płodową. Wytwarzają się wiązadła stawowe, kostnieje szkielet, płuca zaczynają wytwarzać substancję, która pomoże im po urodzeniu w rozprężaniu sie i nabieraniu powietrza, a w następnym miesiącu zwiększy szanse na przeżycie dziecka, gdyby urodziło się za wcześnie. Organizm dziecka magazynuje już produkty potrzebne po urodzeniu, np. wapń, żelazo, białka, ciała odpornościowe.

Zakończyło się powstawanie komórek nerwowych, natomiast intensywnie zwiększa się liczba połączeń między nimi. Malec ćwiczy ruchy ssące warg. Uczy się od Ciebie rytmu naprzemiennej aktywności. Możesz odczuć, że Twoje samopoczucie ma wpływ na dziecko, np. pod wpływem przestrachu, gniewu, rozpaczy oraz po zapaleniu papierosa lub wypiciu alkoholu możesz zauważyć, jak z powodu docierających do niego z Twojego organizmu hormonów stresu, agresji i depresji lub niedotlenienia, zostało ono wytrącone z równowagi i protestuje, starając się poprawić swoje położenie poprzez nagłą zmianę pozycji, zwiększenie ruchliwości. W chwilach bardzo pogodnego nastroju i śmiechu możesz również zauważyć, jak z radości porusza się w Twoim łonie. Obecność i jakość ruchów wskazuje bowiem dobrostan dziecka. Jeśli ruchy stają się słabsze, rzadkie lub w ogóle zanikają, jak też gdy dziecko przez dłuższy czas “miota się” - należy udać się do lekarza, aby sprawdzić, czy nic nie zagraża jego życiu.

Na filmie możesz zobaczyć jak wygląda  dziecko w tym okresie.

Play Movie

7 miesiąc

Intensywnie rozwija sie podściółka tłuszczowa, a dziecko osiąga wagę od 900 g do 1,35 kg. Nadal rosną mu włosy. Jeśli jest chłopcem, jądra z jamy brzusznej zstępują do moszny. Pojawiają się bezwarunkowe odruchy nerwowe. Wyraźnie reaguje ono na bodźce bólowe. Wykonuje precyzyjne ruchy kończyn i mięśni twarzy. Reaguje na silne dźwięki, głośną muzykę, słyszy głosy z otoczenia, a zwłaszcza na Twój głos. Rozwija się w rytm uderzeń Twojego serca oraz “pomruku“ pracy innych narządów (np. płuc, jelit). Maleństwo lubi muzykę spokojną, o stałym rytmie, podobnym do pulsu serca, a najlepiej do niego przemawia dźwięk instrumentów o niskich częstotliwościach (np. fagotu, wiolonczeli, fortepianu). Pod wpływem wrodzonych cech, ale też Twojego trybu życia, przeżyć i stosunku do dziecka, kształtują się podstawy jego osobowości. Codzienne “wspólne chwile z dzieckiem” (i z jego Tatą, rodzeństwem) wypełnij więc rozmową z nim, słuchaniem muzyki, śpiewaniem mu, czytaniem dla niego, pieszczeniem dotykiem, przygotowywaniem wyprawki i mieszkania.

Na filmie możesz zobaczyć jak wygląda  dziecko w tym okresie.

Play Movie

8 miesiąc

Dziecko osiąga około 40-45 cm wzrostu. Jego ciało zaokrągla się , skóra różowieje, a organizm nadal gromadzi zapasy. Narządy wewnętrzne doskonalą swoje funkcje. Dziecko współuczestniczy z Tobą w radościach i smutkach, w relaksie i niepokoju. Przeżywane przez niego proste emocje zależą od Twojego zdrowia i samopoczucia. Zgodnie z rodzajem docierających od Ciebie hormonów, odpowiadających Twoim stanom uczuciowym, jego mózg zdobywa doświadczenie, uczy się jak odbierać świat (jako wrogi lub bezpieczny) i jak odnosić się do niego (przyjaźnie lub z rezerwą, lekiem i agresją). Patrz zatem pogodnie w przyszłość.

Na filmie możesz zobaczyć jak wygląda  dziecko w tym okresie.

Play Movie

9 miesiąc

Dziecko staje się mniej ruchliwe, bo wypełnia sobą przestrzeń macicy. Zwiększa swój ciężar i nabywa odporności na choroby. Maź pokrywająca jego całe ciało pozostaje tylko na plecach. W jelitach gromadzi się smółka – zawartość pierwszej kupki dziecka. Nabrzmiewają jego dziąsła i piersi. Na 2 – 3 tygodnie przed urodzeniem dziecko przestaje rosnąć i przesuwa się w dół. Przygotowuje się do przebycia najkrótszej i najtrudniejszej w swoim życiu drogi, u końca której czekacie na niego z wyciągniętymi ramionami i sercami przepełnionymi miłością.

 

Przedruk za zgodą autora z poradnika dla rodziców “Dziewięć miesięcy – troski i radości” wydanego pod patronatem Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie przez Present-Service Poznań 2002.

dr Dorota Kornas-Biela Instytut Pedagogiki KUL